Vrijdag 15 december 2000.
Nederlandse vissers mochten in 2001 fors minder schol en tong vangen. Dat was de uitkomst van de Europese Visserijraad, die de visquota voor het komende jaar vaststelde. Een behoorlijk verlies voor de visserijsector.
Een rechter veroordeelde bokser Fast Eddy Smulders tot twee jaar celstraf wegens afpersing. De bokser was pas sinds januari 2000 weer op vrije voeten: hij werd eerder veroordeeld voor een aantal aanslagen in Brabant.
Oekraïense vrouwen rouwden om familieleden die na de ramp met de kerncentrale van Tsjernobyl in april 1986 stierven. President Leonid Koetsjmae stelde de rampcentrale op deze dag definitief buiten werking. Hij deed dit via een videoverbinding vanuit de hoofdstad Kiev. Een dag eerder werd de laatste nog operationele reactor, die op 6 december werd stilgelegd na een stroomlek, daarvoor speciaal nog even opgestart.
Het besluit zorgde voor opluchting en verbittering; de ontmanteling kon nu beginnen. Het Westen drong al jaren aan op sluiting van de centrale, die van het verouderde RBMK-type was. Kiev beloofde sinds 1995 de centrale te sluiten; de G7-landen zegden in ruil 2,3 miljard dollar aan steun toe voor twee nieuwe kerncentrales in het straatarme Oekraïne. De sluiting betekende slecht nieuws voor het stadje Slavoetitsj, waar vrijwel alle 5.600 werknemers van de centrale woonden.
Ruim 1500 diplomaten, politici en kerkleiders zagen toe hoe Koetsjma bevel gaf de centrale te sluiten. Somber kijkende technici drukten een knop in (foto), waarna het staatsjongenskoor de voorstelling overnam voor een show met filmbeelden van de Oekraïense natuur en gesimuleerde explosies. De sluiting van Tsjernobyl volgde bijna vijftien jaar op de ergste kernramp in de geschiedenis, toen na een brand in reactor nummer 4 een wolk radioactieve deeltjes van honderd maal de sterkte van de atoombommen van Hiroshima en Nagasaki samen zich over grote delen van Europa verspreidde. Er kwamen 32 mensen om, maar het aantal doden liep achter natuurlijk in de duizenden. De Sovjetautoriteiten verboden artsen expliciet straling als doodsoorzaak op te geven.
Turkije hield ondanks hevige aandrang van de NAVO-bondgenoten en president Clinton een veiligheidsovereenkomst tussen de NAVO en de beoogde snelle-reactiemacht van de Europese Unie tegen. De NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken oefenden in Brussel vergeefs druk uit op hun Turkse collega Cem om in te stemmen met een samenwerkingsakkoord tussen de NAVO en de 60.000 man sterke reactiemacht, die in 2003 klaar moest zijn. Turkije, lid van de NAVO, maar niet van de EU, vreesde te worden geïsoleerd en bleef tegen een akkoord van de NAVO met de EU-macht, ook na twee gesprekken van de Amerikaanse minister Albright met haar Turkse collega Cem.
De Duitse bondskanselier Schröder en de Franse president Chirac gingen elkaar in januari 2001 ontmoeten voor een nabespreking van de Europese top in Nice, een week eerder. In Nice kwam vast te staan dat beide landen van mening verschilden over noodzakelijke bestuurlijke hervormingen in de Europese Unie.
De plannen voor de verdeling van de ruimte in Nederland tot 2030, die het kabinet na jaren van discussie presenteerde, stuitten onmiddellijk op scherpe kritiek van de Tweede Kamer. De Kamer was in meerderheid bevreesd dat de resterende open ruimte zou dichtslibben. Bij de presentatie van de hoofdlijnen van de zogeheten Vijfde Nota maakte het kabinet bekend dat veel extra ruimte ter beschikking zou worden gesteld voor woningbouw, bedrijventerreinen, infrastructuur, recreatie, nieuw aan te leggen natuurgebieden en wateropvangplaatsen.
Verliezen is heel erg, vooral als je je hele werkende leven hebt geïnvesteerd in het presidentschap. Maar het kan ook een flinke opluchting zijn. Van die kant bekeken de Gores en de Liebermans in Amerika de ontwikkelingen, nadat de moeilijke concession speech er eenmaal opzat. Ze hielden diezelfde avond een goed feest in de hoofdstad, met onder meer Tom Petty and the Heartbreakers, Bon Jovi en Stevie Wonder. Leuke foto’s ervan verschenen deze dag in media.
Israël en de Palestijnen gingen hun vredesbesprekingen hervatten. Dat deelden Israëlische en Palestijnse functionarissen deze dag mee. Dit was het resultaat van een nachtelijk gesprek onder vier ogen tussen de Palestijnse leider Yasser Arafat en de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Shlomo Ben Ami. Het onderhoud vond onder zware bewaking plaats bij Erez, de grenspost tussen Israël en de Gazastrook. Volgens de Palestijnen zou eerst worden gekeken of er een redelijke kans was op het bereiken van een akkoord. In dat geval zouden kort daarop formele vredesonderhandelingen in Washington worden hervat.
Het kabinet had unaniem en zonder moeite besloten staatssecretaris Job Cohen (53, PvdA) voor te dragen voor benoeming tot burgemeester van Amsterdam. Premier Kok zei dit na afloop van het kabinetsberaad. Cohen volgde 15 januari 2001 Schelto Patijn op die per 1 januari 2001 vertrok. De keuze van Cohen voor Amsterdam was ook ingegeven door persoonlijke omstandigheden. “Mijn vrouw heeft multiple sclerose. De afgelopen jaren is dat veel slechter geworden. Ik denk dat wij in Amsterdam, ondanks de zwaarte van de functie, een makkelijker leven krijgen.” Cohen noemde Amsterdam een bijzondere stad en de functie van de burgemeester van Amsterdam een van de zwaarste functies in het openbaar bestuur.
Zou Job Cohen de geschiedenis ingaan als de grote crimefighter van Amsterdam? Wel als het aan de Amsterdamse bevolking lag. Waar moest Job Cohen het eerste aandacht aan besteden als hij burgemeester van Amsterdam is? Dat wilde de Amsterdamse dienst Onderzoek en Statistiek weten van de Amsterdamse bevolking. Een derde antwoordde: criminaliteit.
De wachtlijsten voor ouderenzorg en thuiszorg moesten op korte termijn met circa de helft worden bekort. Het kabinet gaf goedkeuring aan ruim 3.500 projecten om op jaarbasis circa 47.000 mensen, die nu op wachtlijsten stonden, aan verpleging en verzorging te helpen. Met de projecten, die waren ingediend door 31 zorgkantoren, was een bedrag gemoeid van 1,2 miljard gulden.
Een groep advocaten op het voorname advocatenkantoor Norton Rose werd ondertussen met de macht van internet geconfronteerd. Het versturen van obscene e-mails over de hele wereld kostte hen waarschijnlijk hun baan. De e-mails bevatten smerige moppen en expliciete details van een seksuele handeling door een vrouwelijke collega. De e-mails passeerden deze maand eerst andere prestigeuze advocatenkantoren in Londen alvorens ze hun reis over de wereld voortzetten. Naar schatting meer dan een miljoen mensen hadden gelezen wat was bedoeld voor consumptie onder vrienden.
Staatssecretaris Adelmund (Onderwijs) wilde voorlopig niet sleutelen aan de Tweede Fase van het voortgezet onderwijs. Toch bleven scholen worstelen met de invoering, dat als experiment begon in 1998. Het aantal zittenblijvers steeg harder dan verwacht. Niet de stof was moeilijker, maar het vakkenpakket was breder. Gemiddeld volgden leerlingen veertien of vijftien vakken, waarvoor ze veel praktische opdrachten moesten uitvoeren. Ze kregen minder klassikaal les, maar moesten vaker zelfstandig werken.
De rundvleessector kreeg van het kabinet 350 miljoen gulden als compensatie voor de schade door maatregelen tegen de gekkekoeienziekte BSE. Dat besloot de ministerraad. Minister Brinkhorst (Landbouw) ging een deel van het bedrag gebruiken om waardeloos geworden diervoer op te kopen. Het werd waardeloos door het deze dag ingevoerde algehele verbod op diermeel in voer voor alle dieren. De rest was bestemd om tot 1 maart de kosten te vergoeden van het testen van alle geslachte runderen op de gekkekoeienziekte BSE. Naar schatting ging het daarbij om 150.000 runderen. Per koe kostte de test volgens het ministerie 230 gulden. Zesenzestig gulden kwam van de Europese Unie.
Onder nummer 2874 werd voor vijftigduizend gulden het laatste nog overgebleven bankje uit de oude Tweede Kamer verkocht. Tot op het laatste moment bleef het spannend of het bankje terug zou keren naar de Tweede Kamer, of in handen zou komen van een anonieme liefhebber. De liefhebber bood het meest.
Jacques Goddet, 44 jaar directeur van de Tour de France en voormalig journalist van de sportkrant L’Equipe, overleed op 95-jarige leeftijd. Hij was ook een van de initiatiefnemers van de Europa Cup voor landskampioenen in het voetbal.
De Indiër Viswanathan Anand en de Spanjaard Alexei Shirov plaatsten zich voor de finale van het WK schaken van de FIDE. De eerste partij was in Teheran. De finale van zes partijen begon op 20 december in de Iraanse hoofdstad.
De Europese voetbalunie UEFA verwierp ten slotte het plan voor de Euro League. Het initiatief voor de competitie voor clubs uit de kleinere voetballanden werd in Nederland gesteund door PSV, Ajax en Feyenoord. Verder waren Club Brugge, Anderlecht, Glasgow Rangers, Celtic, Sporting Lissabon, Benfica, Brondby en FC Kopenhagen geïnteresseerd. Secretaris-generaal Gerhard Aigner: “We verwerpen het plan volledig. We kunnen niet aan een competitie voor een paar clubs beginnen.” PSV-voorzitter Harry van Raaij, een van de voorvechters van de Euro League reageerde vervolgens verbolgen. “Dit is een grote teleurstelling moet ik eerlijk zeggen. Een onbegrijpelijke zaak. Het is nu wel duidelijk: dat wat Aigner niet wil, gebeurt ook niet. Op korte termijn wil ik met de andere clubs bijeen komen om een gezamenlijk standpunt te bepalen. De UEFA is nog niet van ons af.”
